Kích thước đồ đạc và vóc người: vì sao đúng số đo mà vẫn không vừa
Mua một cái ghế nhìn rất ưng, về kê vào bàn thì chân chạm đất hụt hoặc gối cấn mép ghế. Mua bộ sofa đúng kích thước đo trước, ngồi vào thì lưng không tới tựa vì ghế quá sâu.
Mấy chuyện này ít khi do đo sai. Chúng do đồ được thiết kế theo một chuẩn vóc người khác — và bảng kích thước in trên trang bán hàng không nói điều đó.
Bốn con số hay lệch nhất
Chiều cao mặt ngồi. Đây là con số quyết định ngồi có thoải mái không: bàn chân phải chạm sàn mà đùi không bị ép. Ghế cao hơn tầm của mình thì chân lơ lửng, ngồi lâu là tê.
Chiều sâu ghế. Ghế sâu thì phải ngồi lùi hẳn ra mới tựa được lưng, mà lùi ra thì chân hụt. Đây là lý do nhiều bộ sofa đẹp mà người trong nhà toàn ngồi mép.
Chiều cao mặt bếp và mặt bàn làm việc. Cao quá thì mỏi vai khi thái, thấp quá thì mỏi lưng. Chênh vài phân là cảm nhận rõ sau ba mươi phút đứng bếp.
Chiều cao giường. Ảnh hưởng tới việc ngồi xuống đứng lên — thấy rõ nhất ở người lớn tuổi và người đang đau lưng.
Đo bằng người, không đo bằng bảng
Cách làm không cần biết bất kỳ chuẩn nào: lấy số đo từ món đồ mình đang dùng và thấy thoải mái.
Đo chiều cao mặt ngồi của cái ghế mình ngồi hợp nhất; đo chiều sâu của nó; đo chiều cao mặt bàn bếp hiện tại rồi để ý xem mình có phải rướn hay phải cúi không.
Mấy con số ấy là chuẩn của riêng mình, và chúng đáng tin hơn mọi bảng khuyến nghị — vì chúng đã được kiểm nghiệm bằng chính thân thể mình trong nhiều năm.
Ghi vào một ghi chú trên điện thoại. Đi mua đồ chỉ cần mở ra so.
Hàng làm cho vóc người khác
Đồ thiết kế cho thị trường khác thường có mặt ngồi cao hơn và ghế sâu hơn, đơn giản vì vóc người trung bình ở đó khác. Không có gì sai với món đồ — chỉ là nó không làm cho mình.
Hai chỗ cần chú ý khi mua nhóm này: xem số đo thật thay vì tin cỡ ghi trên nhãn, và nếu mua online thì so với con số của mình trước khi bấm đặt.
Một mẹo ở cửa hàng: ngồi thử ít nhất ba phút, không phải ba giây. Chênh lệch chiều cao vài phân không cảm nhận được ngay, nó chỉ hiện ra sau một lúc.
Sửa được phần nào
May là nhiều chỗ lệch chỉnh được mà không tốn nhiều:
- Ghế cao quá — dùng bệ kê chân. Rẻ và hiệu quả, nhất là cho bàn làm việc.
- Ghế sâu quá — thêm một gối tựa lưng để đẩy người ra trước.
- Bàn thấp quá — kê chân bàn lên đế nâng.
- Giường cao hoặc thấp quá — đổi độ dày đệm là cách dễ nhất.
Riêng mặt bếp thì khó chỉnh nhất vì nó gắn với tủ bếp. Đây là chỗ đáng đo kỹ trước khi làm, vì sau đó sửa là sửa cả hệ.
Khi nhà nhiều người, vóc khác nhau
Một bộ bàn ghế không thể vừa cho tất cả. Cách xử thường dùng là chọn theo người dùng nhiều nhất ở chỗ đó, rồi bù cho người còn lại bằng phụ kiện.
Ví dụ bàn ăn thì chọn theo người lớn, ghế cho trẻ thì thêm đệm nâng. Bàn làm việc chung thì chọn ghế có điều chỉnh độ cao, vì nó rẻ hơn nhiều so với chọn bàn điều chỉnh được.
Đồ cho trẻ: con số đổi mỗi năm
Đây là nhóm mà mua theo số đo hôm nay là chắc chắn phải đổi sau một hai năm.
Cách thường dùng: chọn bàn ghế điều chỉnh được thay vì chọn đúng cỡ hiện tại, và trong lúc chờ trẻ cao thêm thì dùng bệ kê chân để bù. Chân chạm được mặt phẳng là điều kiện gần như bắt buộc cho việc ngồi học lâu.
Đặt đóng riêng: cơ hội hiếm để lấy đúng số của mình
Khác với mua sẵn, đặt đóng là lúc mình chọn được con số. Nhưng nhiều người vẫn để thợ làm theo chuẩn quen của xưởng, vì không biết mình được quyền nói.
Ba con số nên đưa ra từ đầu: chiều cao mặt bàn hoặc mặt ngồi, chiều sâu, và chiều cao tay vịn hoặc mép tựa nếu có. Đưa kèm câu giải thích ngắn — đo từ món đang dùng ở nhà — thì thợ hiểu ngay và thường điều chỉnh được mà không tính thêm.
Chỗ nên hỏi ngược lại thợ: con số mình đưa có ảnh hưởng gì tới kết cấu hay tỉ lệ nhìn không. Có thợ sẽ nói thẳng là hạ thấp thêm thì chân bàn trông thô — và đó là ý kiến đáng nghe.
Khi con số của mình đổi
Vóc người không đổi nhiều sau tuổi trưởng thành, nhưng cái hợp với mình thì có. Sau một đợt đau lưng, sau khi đổi công việc phải ngồi nhiều hơn, hoặc khi lớn tuổi hơn — chiều cao ghế và độ cứng đệm từng vừa có thể không còn vừa nữa.
Vì vậy con số ghi trong điện thoại nên được xem lại vài năm một lần, và nhất là sau bất kỳ đợt nào mình phải đổi tư thế ngồi. Còn nếu ngồi lâu mà đau kéo dài thì đó không còn là chuyện chọn ghế — đó là lúc hỏi người có chuyên môn y tế.
Một thứ bảng số nào cũng không nói
Số đo chỉ mô tả hình dáng, không mô tả độ cứng và độ lún. Một ghế ghi cao bốn mươi lăm phân mà đệm mềm thì khi ngồi xuống chỉ còn bốn mươi — và cảm giác ngồi khác hẳn.
Vì vậy con số đáng tin nhất là con số đo lúc đang có người ngồi. Ở cửa hàng, nhờ người đi cùng đo giúp trong lúc mình ngồi là ra ngay.
Ba điều gọn lại
Một. Đo món mình đang dùng và thấy thoải mái, lấy đó làm chuẩn của riêng mình — nó đáng tin hơn mọi bảng khuyến nghị.
Hai. Ngồi thử ba phút chứ không phải ba giây. Chênh vài phân không hiện ra ngay mà hiện sau một lúc.
Ba. Số đo không nói về độ lún. Con số đáng tin là con số đo lúc đang có người ngồi.