Cao bàn, cao ghế, cao kệ: mấy con số đo theo người chứ không theo bảng

Trong nhà có một nhóm kích thước ảnh hưởng tới người dùng mỗi ngày mà ít ai đo: cao mặt bàn, cao mặt ghế, cao kệ bếp, cao giường. Chúng không thuộc bảng tra nào cả — chúng phụ thuộc vào chiều cao của chính người trong nhà.

Bài này nói cách tự tìm con số hợp với mình, và mấy chỗ sai kích thước gây mỏi mà người ta hay đổ cho nguyên nhân khác.

Nguyên tắc chung: đo người, không đo phòng

• Đồ bán sẵn làm theo cỡ trung bình, mà người trong nhà thì không ai đúng cỡ trung bình.
• Chênh vài phân là chuyện lớn với thứ ngồi vào mỗi ngày mấy tiếng.
• Hai người cao thấp khác nhau dùng chung một bàn thì phải chỉnh bằng ghế, không chỉnh bằng bàn.
• Đo lúc mặc đồ và đi dép như bình thường, không đo chân trần rồi dùng số đó.
• Ghi lại số của từng người trong nhà — đi mua đồ khỏi phải đoán.

Bàn và ghế làm việc

1. Ngồi thẳng, chân đặt bằng trên sàn, đùi song song mặt sàn — đó là tư thế chuẩn để đo.
2. Cao ghế bằng khoảng cách từ sàn tới khoeo chân khi ngồi ở tư thế đó.
3. Mặt bàn ngang khuỷu tay khi cánh tay thả lỏng, khuỷu gập vuông.
4. Bàn quá cao thì vai rụt lên, mỏi cổ và vai sau một giờ.
5. Bàn quá thấp thì gù lưng xuống, mỏi lưng dưới.
6. Chân không chạm sàn thì kê bục — rẻ nhất và hiệu quả ngay.

Màn hình và tầm mắt

• Mép trên màn hình ngang hoặc hơi thấp hơn tầm mắt khi ngồi thẳng.
• Cách mắt khoảng một cánh tay là mức nhiều người thấy dễ chịu.
• Màn hình quá thấp là nguyên nhân mỏi cổ phổ biến nhất — nhất là khi dùng laptop.
• Kê laptop lên và dùng bàn phím rời giải quyết được gần hết.
• Trang này không nói thay bác sĩ: đau kéo dài, tê tay thì đi khám.

Đứng làm việc và ngồi làm việc

• Bàn đứng thì mặt bàn cao ngang khuỷu tay khi đứng thẳng, cùng nguyên tắc với bàn ngồi.
• Đứng cả ngày không tốt hơn ngồi cả ngày — đổi tư thế mới là điều có ích.
• Thảm đứng mềm giúp chân đỡ mỏi nếu phải đứng lâu trên nền cứng.
• Bàn nâng hạ được thì đặt sẵn hai mốc, khỏi chỉnh lại mỗi lần.
• Thử một tuần trước khi mua nếu có thể — không phải ai cũng hợp kiểu đứng.

Bếp: chiều cao mặt bàn

1. Mặt bếp nên thấp hơn khuỷu tay một chút khi đứng thẳng — để có lực khi thái và nhào.
2. Quá cao thì phải nhấc vai, mỏi vai và cổ.
3. Quá thấp thì cúi lưng, mỏi lưng dưới sau nửa tiếng nấu.
4. Chậu rửa nên cao hơn mặt thái một chút, vì đáy chậu ăn xuống dưới.
5. Nhà nhiều người nấu với chiều cao khác nhau thì lấy theo người nấu chính, người kia dùng thảm kê chân.

Kệ và tủ: tầm với

• Tầm tay thoải mái là từ ngang hông tới ngang vai — để đồ hằng ngày ở khoảng đó.
• Trên vai thì phải nhón, dưới gối thì phải cúi — để đồ ít dùng.
• Kệ bếp treo quá cao thì ngăn trên cùng thành chỗ cất đồ quên lãng.
• Có thang gấp nhỏ thì phần trên cao mới thật sự dùng được.
• Người lớn tuổi không nên với cao hay cúi sâu — sắp lại đồ theo tầm của họ.

Giường và ghế ngồi

1. Mặt giường ngang khoeo chân thì ngồi dậy và đứng lên dễ nhất.
2. Giường quá thấp khó đứng lên với người lớn tuổi hoặc người đau khớp.
3. Giường quá cao thì thõng chân, và nguy hiểm khi trở mình xuống.
4. Ghế sofa sâu quá thì người thấp phải ngồi trượt ra, mỏi lưng.
5. Thử ngồi năm phút trong cửa hàng, đừng ngồi ba giây rồi quyết.

Cửa, bậc và tay vịn

• Bậc thang cao đều nhau quan trọng hơn cao bao nhiêu — một bậc lệch là chỗ hay vấp.
• Tay vịn ngang hông khi đứng thẳng thì nắm mới chắc.
• Bậc hiên và bậc cửa nên đánh dấu bằng màu khác hoặc bằng đèn, nhất là nhà có người lớn tuổi.
• Tay nắm cửa quá cao với trẻ nhỏ có khi lại là điều mình muốn — cái này tuỳ nhà.
• Đo chiều rộng cửa trước khi mua đồ lớn, đây là con số hay bị quên nhất.

Nhà có người lớn tuổi

1. Ghế có tay vịn giúp đứng lên dễ hơn nhiều so với ghế trơn.
2. Mặt ghế và mặt giường cao vừa phải — thấp quá thì khó đứng, cao quá thì thõng chân.
3. Đồ hằng ngày đưa xuống tầm hông tới vai, bỏ hẳn việc phải với cao.
4. Công tắc và ổ cắm ở tầm dễ với, không phải sát sàn.
5. Chỗ ngồi trong nhà tắm và tay vịn là hai thứ nên làm trước khi cần tới.
6. Trang này có bài riêng về nhà cho người lớn tuổi trên site khác của cụm.

Bàn ghế cho trẻ

• Trẻ lớn nhanh, nên bàn ghế chỉnh được cao thấp là đáng tiền.
• Chân trẻ phải chạm sàn hoặc chạm bục, không được thõng.
• Kiểm lại mỗi học kỳ, vì vài phân chiều cao đổi là tư thế đổi theo.
• Bàn người lớn với ghế cao cho trẻ là cách tạm được, miễn có bục kê chân.
• Trang này có bài riêng về góc học cho trẻ và phần an toàn đi kèm.

Mấy con số khác nên biết

1. Lối đi giữa các món đồ: đủ cho một người đi qua thoải mái, hai người thì rộng hơn.
2. Khoảng lùi trước tủ: đủ để mở hết cánh và đứng lấy đồ.
3. Khoảng giữa bàn ăn và tường: đủ để kéo ghế ra và đi vòng sau lưng người ngồi.
4. Đo bằng chính mình: đứng thử, kéo thử, đi thử — tin cậy hơn con số chép trên mạng.
5. Trang này có bài riêng về kê lại phòng khách và bếp, với mấy con số nên biết.

Đặt đóng riêng: chốt số bằng chữ

• Ghi rõ chiều cao mặt bàn đã tính cả mặt hoàn thiện hay chưa — chỗ này hay lệch vài phân.
• Nói rõ đo từ sàn hoàn thiện, không phải từ sàn thô.
• Chốt cả chiều sâu và khoảng để chân dưới mặt bàn, không chỉ chốt chiều cao.
• Yêu cầu làm mẫu tạm bằng bìa nếu là món lớn và đắt.
• Ghi vào hợp đồng, vì sai kích thước thì sửa rất tốn.
• Trang này có bài riêng về đọc một bản báo giá trên site chuyên đồ mỹ nghệ.

Khi không đổi được đồ

• Bục kê chân, đệm ngồi, kê chân bàn — ba cách rẻ chỉnh được nhiều.
• Đổi ghế rẻ hơn đổi bàn, và thường đủ.
• Kê cao màn hình bằng sách cũng được, miễn chắc chắn.
• Đứng dậy đi lại mỗi nửa tiếng giúp nhiều hơn mọi món đồ đắt tiền.
• Đau kéo dài thì đi khám, đừng chỉ mua thêm đệm.

Ba việc không đổi theo kích thước

• Chuyện sức khoẻ thì đi khám.
• Hỏng hóc về điện, gas, nứt, dột — sửa ngay.
• Hạn giấy tờ, hợp đồng thì theo hạn.

Ba dòng trên lặp ở nhiều bài trong mục này, và lặp là cố ý.