Khi bảng kích thước không hợp với mình: người cao, người thấp và đồ đạc làm cho người khác
Mọi bảng kích thước trong nhà — cao bàn, cao ghế, cao bếp, cao kệ, cao tay vịn — đều được dựng quanh một người có chiều cao trung bình. Bảng ấy đúng với phần lớn, và sai với tất cả những ai nằm ngoài khoảng giữa.
Người cao hơn hẳn và người thấp hơn hẳn đều sống với bộ đồ đạc làm cho người khác, và phần lớn còn tưởng đó là chuyện của mình chứ không phải chuyện của cái bàn.
Nhận ra bảng đang không hợp với mình
Không cần đo gì cả, chỉ cần để ý cơ thể:
Vai nhô lên khi gõ máy tính — bàn cao hoặc ghế thấp.
Chân không chạm sàn khi ngồi thẳng lưng — ghế cao so với mình.
Phải cúi người khi rửa bát hoặc khi thái — mặt bếp thấp. Đây là nguyên nhân đau lưng rất phổ biến mà ít ai quy về cái bếp.
Phải kiễng hoặc với khi lấy đồ ở kệ dùng hằng ngày.
Đầu gối chạm gầm bàn, hoặc ngược lại là gầm bàn trống hoác mà chân vẫn không thoải mái.
Và cái mỏi xuất hiện ở một chỗ cố định mỗi lần làm một việc cố định — đó gần như luôn là dấu hiệu của kích thước, không phải của sức khoẻ.
Đo theo người, không đo theo bảng
Ba phép đo dưới đây làm tại nhà trong mười phút, và chúng thay được mọi bảng:
Cho chỗ ngồi: ngồi thẳng, chân đặt phẳng trên sàn, đùi song song mặt đất. Khoảng từ sàn tới mặt dưới đùi là chiều cao ghế hợp với bạn. Rồi để cẳng tay nằm ngang, khuỷu tay vuông góc — mặt dưới cẳng tay chính là cao bàn.
Cho mặt bếp và bàn làm việc đứng: đứng thẳng, thả tay xuống rồi gập khuỷu vuông góc. Mặt làm việc nên thấp hơn khuỷu tay một chút — bao nhiêu thì tuỳ việc, việc cần lực thì thấp hơn, việc tỉ mỉ thì cao hơn.
Cho kệ: thứ dùng hằng ngày nằm trong khoảng từ ngang hông tới ngang vai. Trên và dưới khoảng đó để cho đồ ít dùng.
Và đo cho từng người trong nhà, ghi lại. Một tờ giấy dán trong tủ là đủ, và nó dùng được nhiều năm.
Chỉnh được mà không mua mới
Đệm ngồi nâng người thấp lên mà không cần đổi ghế; loại cứng tốt hơn loại quá mềm.
Kê chân — một cái hộp chắc hoặc bục gỗ. Với người thấp thì đây là món đổi nhiều nhất trong tất cả, vì nó cho chân có chỗ tựa.
Kê cao chân bàn bằng đế nâng, hoặc thay chân bàn cho người cao. Rẻ hơn mua bàn mới nhiều.
Nâng màn hình lên bằng chồng sách hoặc giá đỡ — mắt nhìn ngang mép trên màn hình là vừa.
Thảm cao su dày ở bếp nâng được vài phân cho người thấp, và đứng đỡ mỏi chân cho mọi người.
Dời đồ hay dùng xuống tầm với, việc không tốn gì mà hiệu quả nhất.
Và thay tay nắm, thay móc treo về đúng độ cao — mấy chi tiết nhỏ ấy dùng mỗi ngày mấy chục lần.
Khi làm mới hoặc đặt đóng
Đây là lúc bỏ hẳn bảng chuẩn ra:
Đưa số đo của người dùng chính cho thợ, không đưa con số lấy trên mạng. Thợ quen làm sẽ hỏi luôn ai dùng nhiều nhất.
Bếp thì đo theo người nấu chính. Nếu hai người cùng nấu và chênh nhau nhiều thì chia mặt bếp hai độ cao — cách này nhiều nhà làm và rất đáng.
Bàn học của trẻ thì chọn loại chỉnh được, vì trẻ cao lên mỗi năm; mua theo cỡ hôm nay là mua lại sau hai năm.
Ghế nên chỉnh được chiều cao ngay cả khi bàn cố định — chỉnh ghế dễ hơn chỉnh bàn rất nhiều.
Và thử trước khi chốt: kê tạm bằng thùng, ngồi thử vài hôm ở đúng độ cao định làm.
Nhà nhiều người, mỗi người một cỡ
Ưu tiên người dùng nhiều nhất cho món dùng nhiều — bàn làm việc, bếp.
Dùng phần chỉnh được cho phần còn lại: ghế chỉnh, kê chân, đệm ngồi. Mỗi người một bộ nhỏ của mình, cất gọn khi không dùng.
Người lớn tuổi thì ưu tiên riêng. Ghế quá thấp khiến đứng lên khó, và đây là chuyện an toàn chứ không phải tiện nghi.
Trẻ nhỏ cũng vậy: ngồi ở bàn người lớn với chân lủng lẳng thì không ngồi lâu được, và thường bị hiểu nhầm là không chịu ngồi yên.
Và nói ra thành lời trong nhà. Nhiều người chịu đựng một cái bàn sai cỡ nhiều năm chỉ vì chưa ai nói rằng cái bàn mới là thứ sai.
Phần con số truyền thống thì sao
Với bảng thước dùng cho kích thước cửa, kích thước đồ thờ và đồ đóng riêng, có một cách dung hoà mà nhiều nhà và nhiều thợ đang dùng:
Chọn khoảng hợp người trước — từ phép đo ở trên, ra một khoảng chứ không phải một con số duy nhất.
Rồi tìm trong khoảng ấy một số hợp bảng nếu nhà có theo nếp đó. Thường vẫn có, vì khoảng hợp người rộng hơn người ta tưởng.
Không tìm được thì ưu tiên phần dùng được — vì cái bàn cao quá sẽ nhắc bạn mỗi ngày, còn con số thì không.
Và nói trước với thợ rằng bạn muốn cả hai, để họ chọn trong khoảng thay vì chọn xong mới báo.
Ba điều gọn lại
Mỏi xuất hiện ở một chỗ cố định mỗi lần làm một việc cố định gần như luôn là dấu hiệu của kích thước, không phải của sức khoẻ.
Ba phép đo tại nhà thay được mọi bảng: ghế theo mặt dưới đùi khi chân đặt phẳng, bàn theo cẳng tay nằm ngang, kệ dùng hằng ngày trong khoảng hông tới vai.
Chỉnh được mà không mua mới: kê chân, đệm ngồi, nâng màn hình, kê cao chân bàn — và dời đồ hay dùng xuống tầm với là việc không tốn gì mà hiệu quả nhất.