Số 0 và số 5: hai con số mà các bảng lúng túng nhất
Các bảng quy đổi số sang ngũ hành chạy trơn tru với hầu hết các chữ số. Nhưng có hai con số mà sách nào cũng phải dừng lại giải thích thêm — và mỗi sách giải thích một kiểu: số 0 và số 5.
Biết rõ chúng lúng túng ở đâu thì đỡ hoang mang khi tra hai chỗ ra hai kết quả.
Số 0: con số không có chỗ trong khung gốc
Khung cổ điển mà phần lớn bảng quy đổi dựa vào là bộ chín con số từ 1 đến 9, xếp theo sơ đồ chín ô. Trong khung đó, số 0 đơn giản là không có mặt.
Điều này dễ hiểu nếu nhớ rằng chữ số 0 với vai trò như ta dùng hôm nay đến với chữ viết Đông Á muộn hơn hẳn — hệ ghi số truyền thống không cần một ký hiệu riêng cho "không có gì" ở vị trí hàng.
Vậy nên khi một số điện thoại hay biển số có số 0, người luận buộc phải chọn một cách xử lý. Ba cách thường gặp:
- Bỏ qua — coi như không tính, chỉ luận các chữ số khác.
- Coi là 10, rồi rút về 1 — mượn phép cộng dồn.
- Gán cho Thuỷ — cách này mượn từ một hệ khác, nơi 0 gắn với nước.
Ba cách cho ba kết quả khác nhau, và không có cách nào là "cách đúng" theo khung gốc, vì khung gốc không nói gì về số 0 cả.
Số 5: nằm ở giữa nên khác mọi số còn lại
Trong sơ đồ chín ô, số 5 nằm ở trung cung — ô giữa, không thuộc hướng nào. Tám số còn lại mỗi số ứng một hướng; riêng 5 thì không.
Về hành thì 5 thường được quy về Thổ, và điều đó phù hợp với vị trí trung tâm. Nhưng chính vì không có hướng, nó không dùng được trong những phép luận vốn dựa vào hướng — và mỗi dòng xử lý chỗ thiếu này một kiểu.
Vì sao 5 hay bị đọc thành số xấu
Nhiều bảng lưu hành gán cho 5 một sắc thái tiêu cực. Nên tách hai lớp khi gặp:
- Lớp vị trí — 5 ở trung cung, thuộc Thổ. Đây là phần thuộc khung gốc.
- Lớp diễn giải — mấy cách luận về sao ở trung cung trong từng dòng. Đây là phần của người đời sau, và các dòng không thống nhất.
Người bán hàng thì hay chỉ nhắc lớp thứ hai, và nhắc theo hướng có lợi cho món đang bán.
Hai con số này gặp nhau ở đâu trong đời thường
- Số điện thoại — dãy mười chữ số gần như luôn có ít nhất một số 0.
- Biển số xe — nhiều tỉnh có đầu số chứa 0.
- Số nhà và số căn hộ — tầng 5, căn 05, 105, 205 là chuyện hằng ngày.
- Năm sinh — sinh năm có số 0 ở giữa là bình thường.
Nói cách khác: hai con số "khó xử" này xuất hiện ở khắp nơi, nên mọi bảng đều phải có câu trả lời cho chúng — và đó là lý do bạn hay gặp các bảng đá nhau.
Gặp hai nguồn nói khác nhau thì làm gì
- Xem nguồn ấy xử lý số 0 theo cách nào — chỉ riêng chỗ này đã giải thích phần lớn chênh lệch.
- Xem họ dùng bảng nào: bảng theo sơ đồ chín ô, hay bảng mượn từ hệ khác. Hai bảng khác nhau thì không so được với nhau.
- Đừng tìm "bảng chuẩn" — không có bảng nào được mọi dòng công nhận.
- Chọn một nguồn và theo cho nhất quán, thay vì ghép mảnh từ nhiều nguồn.
Ba chỗ khác cũng làm hai nguồn lệch nhau
Không chỉ mỗi số 0 và số 5. Khi đối chiếu hai bản luận cho cùng một dãy số, còn ba chỗ nữa đáng soi:
- Lấy mấy chữ số cuối. Có nguồn luận cả dãy, có nguồn chỉ lấy ba hoặc bốn số cuối — hai cách này gần như luôn ra khác nhau.
- Có tính đầu số hay không. Đầu số nhà mạng và đầu số tỉnh là phần bạn không chọn được; tính hay không tính là quyết định của người luận.
- Cộng dồn tới mấy bước. Cộng một lần, hay cộng tới khi còn một chữ số — mỗi bước lại đổi kết quả.
Cộng bốn chỗ (0, 5, phạm vi lấy số, mức cộng dồn) thì cùng một dãy số có thể ra rất nhiều kết luận khác nhau mà không ai sai theo luật của chính họ.
Một cách kiểm mà bạn tự làm được
Đưa cùng một dãy số cho hai ba nguồn khác nhau, rồi so kết quả. Nếu chúng khác nhau — thường là vậy — thì hỏi từng bên bốn câu ở trên. Bên nào trả lời rõ ràng từng bước tính là bên đáng nghe hơn, bất kể kết luận của họ là tốt hay xấu.
Phép thử này không nói ai đúng. Nó chỉ tách được người có phương pháp nhất quán khỏi người nói theo cảm hứng — và riêng việc đó đã đủ để bạn không trả tiền nhầm chỗ.
Một chỗ nên giữ tỉnh
Số 0 và số 5 là chỗ dễ bị dùng để bán hàng nhất, đúng vì chúng mập mờ: cùng một dãy số có thể được luận thành tốt hay xấu tuỳ vào cách người luận xử lý hai con số này.
Nếu ai đó bảo dãy số của bạn "phạm" và đề nghị bán cho bạn cách hoá giải, thì hỏi họ đang xử số 0 theo cách nào. Câu trả lời sẽ cho bạn biết khá nhiều.
Ba điều gọn lại
- Khung gốc là chín số 1–9, không có số 0 — mọi cách xử lý số 0 đều là lựa chọn của người đời sau.
- Số 5 ở trung cung nên không có hướng, và phần "xấu tốt" quanh nó là lớp diễn giải, không phải lớp khung.
- Hai nguồn đá nhau thì xem cách họ xử số 0 trước — thường lộ ra ngay nguyên nhân.