Đánh số tầng, số phòng, số bàn: khi con số phục vụ người khác

Bước vào thang máy một toà nhà và thấy dãy nút nhảy từ 3 sang 5 là chuyện quen. Khách sạn bỏ tầng, nhà hàng bỏ số bàn, chung cư bỏ số căn — đây là một quyết định kinh doanh, và nó kéo theo nhiều hệ quả hơn người ta nghĩ.

Bài này bàn cả hai mặt: vì sao người ta làm vậy, và chỗ nó gây rắc rối.

Vì sao có nơi bỏ số

• Khách không thích. Với khách sạn và chung cư, một số phòng khó bán hoặc bị đòi giảm giá chỉ vì con số.
• Đỡ phải giải thích. Bỏ hẳn thì không ai hỏi, không ai đòi đổi phòng.
• Làm theo nơi khác. Nhiều chủ đầu tư đơn giản là theo thông lệ đã có.

Đây đều là lý do thương mại có thật, không phải chuyện tin hay không tin. Chủ nhà có thể không kiêng, nhưng khách của họ thì có.

Chỗ việc bỏ số gây rắc rối

1. Số tầng không còn khớp với tầng thật. Tầng ghi 15 có thể là tầng thứ 13 tính từ dưới lên.
2. Cứu hộ và bảo trì. Khi có sự cố, con số trên nút bấm và con số trong bản vẽ kỹ thuật phải khớp nhau; lệch một tầng là chuyện lớn.
3. Giao hàng và chỉ đường. Khách tìm phòng theo dãy số, gặp chỗ đứt thì rối.
4. Đếm và thống kê. Số phòng thật khác số phòng cao nhất — dễ nhầm khi làm sổ sách.

Vì vậy, nếu bỏ số thì phải có một bảng quy đổi rõ ràng và phải để nơi người vận hành dùng được.

Nếu bạn đang đánh số cho chỗ của mình

Với một quán ăn, một khách sạn nhỏ, một dãy phòng cho thuê, mấy nguyên tắc sau dùng được cho cả hai lựa chọn:

1. Nhất quán tuyệt đối. Đã bỏ thì bỏ hết, đã giữ thì giữ hết. Nửa nọ nửa kia là nguồn nhầm lẫn lớn nhất.
2. Số phải đọc được từ xa và gắn chắc — biển rơi là phòng mất tên.
3. Dãy số nên có logic nhìn ra được: tầng ở hàng chục, phòng ở hàng đơn vị.
4. Đừng dùng số quá dài — khách đọc qua điện thoại và nhân viên ghi tay đều dễ sai.
5. Giữ một bảng đối chiếu giữa số hiển thị và số kỹ thuật, nếu hai cái khác nhau.

Bàn trong quán ăn

Ở đây con số phục vụ nhân viên nhiều hơn khách, nên tiêu chí đổi hẳn:

• Đánh theo khu rồi mới tới số — A1, A2, B1 — để người mới vào làm cũng định vị được.
• Đi theo một chiều cố định, đừng đánh theo thứ tự kê bàn.
• Chừa số cho bàn thêm: khi kê thêm bàn mà hết số là sinh ra mấy cái tên kiểu "bàn 5 phụ".
• Dán số ở chỗ nhân viên nhìn thấy từ lối đi, không phải chỗ khách phải nhìn xuống.

Số nhà và số căn hộ thì khác

Với nhà ở, số thường do hệ thống đánh số của địa phương quyết định — bạn không tự chọn. Việc của chủ nhà là: gắn số cho rõ, giữ cho sạch, và đảm bảo người giao hàng cùng xe cấp cứu tìm ra.

Còn phần quan niệm về con số thì tuỳ người, nhưng đừng vì không thích con số mà gỡ biển hoặc ghi một số khác — đó là lúc nhà bạn biến mất khỏi bản đồ giao hàng, và tệ hơn là khỏi tầm mắt của người tới ứng cứu.

Mỗi nơi kiêng một con số khác

Điều đáng chú ý khi làm dịch vụ có khách nước ngoài: con số bị né không giống nhau giữa các nền văn hoá. Có nơi né số này, nơi khác né số kia, và có nơi chẳng né số nào.

Hệ quả thực tế: nếu khách của bạn đa dạng thì không có cách đánh số nào làm vừa lòng tất cả. Lúc đó lựa chọn hợp lý thường là đánh số đầy đủ và nhất quán, rồi xử từng trường hợp khi khách đề nghị — đổi phòng cho người ngại vẫn dễ hơn là đổi cả hệ thống đánh số.

Đổi số sau khi đã vận hành

Đây là việc tốn hơn nhiều so với vẻ ngoài, vì con số nằm ở rất nhiều chỗ:

1. Biển phòng, sơ đồ thoát hiểm, bản vẽ kỹ thuật.
2. Hệ thống đặt phòng và hoá đơn, kể cả các đơn đã đặt trước.
3. Trang bán hàng và các nơi niêm yết, ảnh chụp có số cũ.
4. Khoá cửa và thẻ từ, nếu số được lập trình vào hệ thống.
5. Thói quen của chính nhân viên — đây là phần mất thời gian nhất.

Nếu buộc phải đổi, đổi một lần cho toàn bộ và có ngày chuyển rõ ràng, kèm bảng đối chiếu cũ–mới dán ở nơi nhân viên làm việc trong vài tháng đầu.

Khi bạn là người mua hoặc người thuê

1. Hỏi thẳng tầng này là tầng thứ mấy tính từ mặt đất.
2. Nếu con số làm bạn không thoải mái, đó là lý do chính đáng để chọn chỗ khác — không cần biện minh với ai.
3. Nếu bạn không kiêng, mấy căn "số xấu" thường dễ thương lượng giá hơn.
4. Kiểm xem số trên hợp đồng và số trên cửa có khớp không — nghe lạ nhưng đây là lỗi có thật, nhất là ở toà nhà có bỏ số.

Ba điều gọn lại

1. Bỏ số là quyết định thương mại có lý do thật — chủ nhà có thể không kiêng, nhưng khách của họ thì có.
2. Bỏ số thì phải có bảng quy đổi rõ ràng, vì cứu hộ và bảo trì cần con số khớp với bản vẽ.
3. Đánh số thì nhất quán tuyệt đối — nửa nọ nửa kia là nguồn nhầm lẫn lớn nhất.